امارگیر حرفه ای سایت

امارگیر حرفه ای وبلاگ و سایت


 

سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست ( HSE-MS)

این وبلاگ تلاش می کند به نشر و ارائه مطالب علمی و کاربردی در زمینه سیستم مدیریت HSE و همچنین آخرین اخبار مرتبط بپردازد.

مدیریت ریسک و جایگاه آن در سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست (قسمت چهارم)
ساعت ٢:٥۱ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٠ دی ۱۳٩٠  کلمات کلیدی:

ارزیابی ریسک (Risk Assessment)

بر اساس بند 2-4 عنصر چهارم راهنمای سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست  کلیه سازمان ها و همچنین پیمانکاران آنها موظفند ریسک و تاثیرات ناشی از خطرات شناسایی شده را ارزیابی کنند. در این راستا ضروری به نظر می رسد مفاهیم اصولی زیر بصورت یکسان تفهیم و به کار گرفته شود.


مفاهیم اصلی

 الف) ریسک (Risk)

ریسک عبارت است از احتمال اینکه در طول مدت یک فعالیت، خطر موجود منجر به بروز یک حادثه با پیامدهای مشخص گردد. به عبارتی دیگر، ریسک به احتمال بوقوع پیوستن پیامدهای حاصل از یک خطر اتلاق می شود.

ریسک در حقیقت عبارتست از امکان وقوع حادثه بر حسب احتمال وقوع و شدت آن، البته لازم بذکر است که برای محاسبه عدد ریسک علاوه  بر دو فاکتور  احتمال وقوع و شدت می توان از فاکتورهای دیگر نظیر میزان تماس، درجه کشف خطر و غیره نیز، استفاده کرد، که بعدها به تفصیل شرح داده خواهد شد.

ب) ارزیابی ریسک(Risk Assessment)

به فرآیند کلی برآورد نمودن میزان ریسک (آنالیز ریسک) و تصمیم گیری در خصوص قابل تحمل بودن ریسک (ارزشیابی ریسک)، ارزیابی ریسک گفته می شود.

ارزیابی ریسک، بطور سیستماتیک تعیین می کند احتمال رخ دادن خطرات شناسایی شده چقدر است و چه آسیبی و با چه شدتی ممکن است بوجود آید، که خود باعث می شود راههای کنترلی شناسایی شده و درنتیجه شدت ریسک و اثرات آن کاهش پیدا کند. ارزیابی ریسک باید در برگیرنده موارد زیر باشد :

  • اثرات بر انسان ( People)
  • اثرات بر سرمایه (Assets)
  • اثرات بر محیط زیست( Environment)
  • اثرات بر اعتبار و آبروی سازمان (Reputation)

ج) انواع ریسک

  1. ریسک اصلی: به ریسک های موجود در فعالیتهایی که مورد آنالیز و کنترل قرار نگرفته اند، اطلاق می شود که به دو دسته ریسک های شناسایی نشده و ریسک های ارزیابی نشده (ریسک هایی که شناسایی شده اند ولی ارزیابی نشده اند) تقسیم می شوند.
  2. ریسک های باقیمانده: عبارتست از ریسک های باقیمانده پس از یک یا چند عملیات کاهش  ریسک.
  3. ریسک های مورد پذیرش: ریسک های باقیمانده که پس از تخمین و ارزیابی مورد پذیرش قرار می گیرند. به عبارت دیگر به ریسکی که میزان آن تا حد قابل تحمل توسط سازمان، با در نظر گرفتن الزامات قانونی وخط مشی HSE، کاهش یافته باشد. ریسک های قابل قبول یا غیر قابل قبول یک بحث مدیریتی بوده که خروجی این بحث تحت تاثیر ورودی های مختلف از قبیل بحث هزینه ها ست.
  4. ریسک های نامعلوم: عبارتست از ریسک های نامعلوم و غیر معینی که در اثر عللی نظیر کمبود برنامه های ایمنی موثر و مشخص، اشتباهات و غفلت ها، کمبود دانش و مهارت، اشتباه در برآورد برنامه ریزی، طراحی و آنالیز، احتمال بروز حوادث را ایجاد می کنند.

د) انواع روشهای ارزیابی ریسک

در مراجع مختلف دسته بندی های مختلفی برای روشهای ارزیابی ریسک ارائه شده است ولی عمده ترین تقسیم بندی ارائه شده تقسیم بندی روشهای ارزیابی ریسک به روشهای کیفی ، نیمه کمی و کمی می باشد.

     1- روشهای کیفی

ارزیابی های کیفی متشکل از تکنیک هایی برای شناسایی اولیه خطر هستند مانند تجزیه و تحلیل چک لیست و تجزیه و تحلیل چه می شود، اگر...؟. این روش ها به مهارت های فنی و تجربه کافی نیاز داشته و نسبتاً سریع می باشند.

به عبارت دیگر چون در عمل بدست آوردن مقادیر عددی و محاسبه شده بسیار مشکل بوده و به تلاش و کار قابل ملاحضه ای نیاز دارد، بویژه در مورد کارگاههای معمولی که هدف از واکاوی ایمنی در آنجا ارزیابی حوادث معمولی است از روشهای ارزیابی کیفی استفاده می شود.

    2- روش های کمی

روش های کمی برای ارزیابی ریسک در بسیاری از واکاوی های ایمنی به کار می روند. در این روش ها احتمال وقوع یک حادثه خاص و پیامدهای آن محاسبه یا برآورد می شود. سپس می توان از معیارعددی بدست آمده برای قضاوت در مورد قابل قبول بودن ریسک یا خطرات استفاده کرد. این روش معمولاً واکاوی ایمنی (ریسک) بر اساس احتمالات نیز نامیده می شود. انجام ارزیابی های کمی به ویژه هنگامیکه پیامدهای حوادث شدید بوده ضروری است.

3- روش های نیمه کمی

  روشهای ارزیابی نیمه کمی، خطرات شناخته شده را با توجه به نرخ تکرار وقایع و پیامدهای مربوط به آنها طبقه بندی می کنند. به عبارت دیگر در این روشها مولفه های ریسک یعنی شدت و احتمال وقوع خطر، به طور کیفی طبقه بندی می شوند. در این روشها بجای نتایج قطعی و مشخص، بیشتر برآوردی از ریسک ارائه می شود و این برآورد بر اساس تشخیص افرادی است که طبقه بندی را انجام می دهند.

معمولاً با توجه به ماهیت، وسعت و پیچیدگی فرآیند مورد مطالعه، روش ارزیابی ریسک انتخاب می شود.

ه) آنالیز ریسک

بعد از مرحله شناسایی خطرات (HAZID)، آنالیزریسک (Risk Analysis) انجام می شود آنالیز ریسک شامل فرآیند تعیین و برآورد ریسک از طریق حاصلضرب شدت و احتمال وقوع ریسک است که در نهایت نرخ ریسک (Rate OF  Risk) تعیین می کند.

و) ارزشیابی ریسک

      پس از تعیین نرخ ریسک بوسیله آنالیز ریسک، مرحله ارزشیابی ریسک (Risk Evaluation) قراردارد که در این مرحله از طریق قضاوت و تصمیم گیری، سطح ریسک (Level of Risk ) تعیین می شود. به عبارت دیگر ارزشیابی ریسک، شامل قبول ریسک یا عدم قبول آن است. ریسک های قابل قبول به ریسک هایی گفته می شوند که میزان آن تا حد قابل تحمل و با در نظر گرفتن الزامات قانونی، خط مشی، مسائل مدیریتی (هزینه و...)، ماهیت سیستم از نظر میزان ضرورت ومزایای فعالیت و ادامه کار آن و ... کاهش یافته باشد.

 ادامه دارد........


 

امارگیر حرفه ای سایت

امارگیر حرفه ای وبلاگ و سایت

 
 
 
--- عباس زراءنژاد-hse page contents