امارگیر حرفه ای سایت

امارگیر حرفه ای وبلاگ و سایت


 

سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست ( HSE-MS)

این وبلاگ تلاش می کند به نشر و ارائه مطالب علمی و کاربردی در زمینه سیستم مدیریت HSE و همچنین آخرین اخبار مرتبط بپردازد.

مدیریت ریسک و جایگاه آن در سیستم مدیریت بهداشت, ایمنی و محیط زیست (قسمت اول)
ساعت ۱٢:٥٢ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٧ آذر ۱۳٩٠  کلمات کلیدی:

مدیریت ریسک بعنوان یک عنصر حیاتی از مجموع عناصر هفتگانه سیستم مدیریت HSE سازمان ها را قادر به اخذ تصمیمات شغلی بهتر، کاهش ریسک و بدنبال آن پیشگیری از بروز حوادث و ضرر و زیانهای اقتصادی می نماید.

ارزیابی ریسک، اولین فاز از مجموعه فعالیت های مدیریت ریسک است که جایگاه ویژه ای در سیستم مدیریت HSEداشته و فرآیندی است که نیازمند تجربه متخصصین و دقت بالا بوده و می بایست در قالب کارگروهی و با بهره گیری از توان مسئولین و کارشناسان ذیربط انجام پذیرد. این فعالیت تیمی نیز زمانی به نتیجه مطلوب دست خواهد یافت که تیم ارزیاب، علاوه بر برخورداری از تجربه و تخصص لازم، از زبان مشترکی نیز در درک مفاهیم و روش های مورد استفاده برخوردار باشند. با توجه به اهمیت موضوع قصد دارم در یک سلسله مطالب دنباله دار، مفاهیم، اصول و فرآیند حاکم بر مدیریت ریسک و معیارهای تحمل پذیری و پذیرش ریسک را بر اساس استانداردهای معتبر تشریح نمایم تا راهنمای مناسبی جهت استفاده کارشناسان و متخصصان ذیربط فراهم کند.

امروزه مدیریت ریسک بعنوان یک نیازمندی و ضرورتی اجتناب ناپذیر برای مدیریت پیشگیرانه (Proactive) می باشد، لذا لازم وضروری است جهت داشتن معیارهای قضاوت صحیح و درست و تصمیم گیری درخصوص پذیرش یا عدم پذیرش ریسک معیارهای مناسبی تعیین و بدقت مورد اجرا قرار گیرد.


بخش اول: تعاریف و اختصارات

       خطر (Hazard):

          به شرایطی اطلاق می شود که دارای پتانسیل رساندن آسیب وصدمه به کارکنان، خسارت به وسایل، تجهیزات،ساختمان ها، محیط زیست و از بین بردن مواد یا کاهش قدرت کارائی در اجرای یک عمل از قبل تعیین شده را داشته باشد.

     مخاطره (Danger) :

         قرار گرفتن در معرض یک خطر را ، مخاطره گویند. به عبارت دیگر، وقتی یک خطر از حالت بالقوه به حالت بالفعل تبدیل شود، مخاطره رخ می دهد.

   رویداد(Incident):

        یک واقعه برنامه ریزی نشده که می تواند به صدمه یا جراحت منجر شود( حادثه ) و یا به این موارد منجر نشده و به اصطلاح به خیر بگذرد(شبه حادثه).

   حادثه (Accident):

       رویداد برنامه ریزی نشده، صدمه آفرین و خسارت رسانی که انجام، پیشرفت یا ادامه طبیعی یک  فعالیت یا کار را مختل می سازد و همواره بواسطه یک عمل نا ایمن ( unsafe act) یا شرایط نا ایمن ( unsafe coalition) و یا ترکیبی از آن دو بوقوع می پیوندد.

شبه حادثه (Near miss) :

    رویداد ناخواسته یا پیش بینی نشده ای که هر چند می تواند باعث صدمه( به محیط زیست، تجهیزات، مواد، ماشین آلات و ... )و یا جراحت شوند ولی به موارد فوق منجر نشده و به اصطلاح به خیر میگذرد.

ریسک(Risk):

     عبارت است از امکان وقوع حادثه بر حسب احتمال وقوع و شدت آن، به عبارت دیگر احتمال اینکه در طول مدت یک فعالیت، خطر موجود منجر به بروز یک حادثه با پیامدهای مشخص گردد.

شناسایی خطرات(Hazard Identification):

     فرآیند کشف منابع عمده خطر و فاکتورهایی که ممکن است به عنوان شروع کننده حادثه عمل کنند را شناسائی خطرات گویند. این اطلاعات از طریق تجربیات موجود، استانداردها و الزامات قانونی ، بازرسی، بازنگری و ممیزی، گزارش رویدادها، حوادث، شبه حوادث، چک لیست ها و تکنیک های سیستماتیک تجزیه و تحلیل خطر بدست می آیند.

شدت خطر (Hazard severity ):

     سطح خطرات بر اساس پتانسیل واقعی یا مشاهده شده آنها در ایجاد جراحت، صدمه و آسیب را شدت خطر گویند.

احتمال وقوع ( Probability):

    امکان بروز شرایط ایجاد یک خطر را احتمال وقوع آن خطر گویند. گاهی به جای واژه Probability از واژه Likelihood نیز استفاده می شود ولی بین این دو تفاوت وجود دارد Likelihood یک مفهوم Subjective (ذهنی) است به این معنا که احتمال وجود حادثه یا وجود دارد یا وجود ندارد (دو حالت) یعنی سیستم صفر و یک (باینری) است ولی Probability میزان کمی احتمال را ارائه می دهد یعنی مقداری بین صفر تا یک. به عبارت دیگر Probability زمانی است که احتمال از حالت Subjective  (ذهنی) به حالت Numerical (عددی) تبدیل می شود.

تواتر(Frequency):

   تعداد احتمال وقوع یک خطر در واحد زمان را میزان تواتر آن خطر گویند.

ارزیابی ریسک (Risk Assessment):

   به مجموع دو فرآیند برآورد نمودن میزان ریسک (آنالیزریسک) و تصمیم گیری در خصوص قابل تحمل بودن آن (ارزشیابی ریسک)، ارزیابی ریسک گفته می شود.

آنالیز ریسک  (Risk Analysis):

      استفاده سیستماتیک از اطلاعات موجود به منظور تعیین چگونگی رخ دادن حوادث و تعیین اهمیت پیامدهای حاصل از آن که بصورت نرخ ریسک (Rate of Risk) بیان می شود، آنالیز ریسک گویند.

ارزشیابی ریسک(Risk Evaluation):

       به فرآیند کلی برآورد نمودن سطح ریسک (Level of Risk) وتصمیم گیری در خصوص قابل تحمل بودن ریسک، ارزشیابی ریسک گویند.

پذیرش ریسک( Risk Acceptance):

      تصمیم گیری آگاهانه برای پذیرش پیامدها و احتمال یک ریسک را پذیرش ریسک گویند.

انواع ریسک (Type of  Risk):

      ریسک ها به چهار گروه عمده:ریسک های اصلی (Original Risk)، ریسک های باقیمانده(Residual Risk)، ریسک های مورد پذیرش (Acceptable Risk) و ریسک های نا معلوم (Uncertain Risk) تقسیم می شوند.

ALARP:As low as Reasonably Practicable:

      پائین ترین حد کاهش ریسک که بطور معقول عملی است. کاربرد ALARP بدین معنی است که بهترین کاری که در شرایط فعلی می توان انجام داد، باید انجام شود. مسئولین ایمنی باید اقدام عملی برای کاهش ریسک را انجام دهند مگر اینکه ثابت شود این کار از نظر عقلانی عملی نیست.


 

امارگیر حرفه ای سایت

امارگیر حرفه ای وبلاگ و سایت

 
 
 
--- عباس زراءنژاد-hse page contents